NASA का वैज्ञानिक शन्तिवन मा , कोशीमा विज्ञानको विस्फोट! एभरेष्ट साइन्स सेन्टरको रजत जयन्ती ऐतिहासिक रूपमा सम्पन्न
विराटनगर।
कोशी प्रदेशको राजधानी विराटनगरमा विज्ञान र अन्तरिक्षको उत्साहजनक माहोल सिर्जना गर्दै एभरेष्ट साइन्स सेन्टर नेपाल, शान्तिवन सुन्सरी ले आफ्नो २५औँ वार्षिकोत्सव (रजत जयन्ती) भव्य तथा ऐतिहासिक रूपमा सम्पन्न गरेको छ। माघ २६ देखि २८ गतेसम्म तीन दिन चलेको समारोह विज्ञान, प्रविधि, अन्तरिक्ष अनुसन्धान र मनोरञ्जनात्मक गतिविधिले भरिपूर्ण रह्यो।
पर्यटन, वन तथा वातावरण मन्त्रालय, कोशी प्रदेशको सहकार्यमा आयोजना गरिएको उक्त कार्यक्रम हरेक दिन बिहान १० बजेदेखि साँझ ७ बजेसम्म सञ्चालन भएको थियो। हजारौँ विद्यार्थी, शिक्षक, अभिभावक तथा विज्ञानप्रेमीहरूको उल्लेखनीय सहभागिताले कार्यक्रमलाई प्रदेशकै दुर्लभ र ऐतिहासिक विज्ञान महोत्सवको रूपमा स्थापित गरेको छ।
🚀 NASA का वरिष्ठ वैज्ञानिकको विशेष प्रस्तुति – विद्यार्थीमा नयाँ ऊर्जा
रजत जयन्ती समारोहको सबैभन्दा आकर्षक र चर्चित पक्ष अमेरिकाको अन्तरिक्ष संस्था (NASA) का वरिष्ठ वैज्ञानिकहरूको विशेष प्रस्तुति रह्यो। अन्तरिक्ष अनुसन्धान, ग्रह–नक्षत्रको अध्ययन, आधुनिक प्रविधि र भविष्यका वैज्ञानिक सम्भावनाबारे गरिएको प्रस्तुति र अन्तरक्रियात्मक सत्रले विद्यार्थीहरूमा अद्भुत उत्साह पैदा गरेको थियो।
विद्यार्थीहरूले प्रत्यक्ष रूपमा अन्तरिक्षसम्बन्धी जिज्ञासा राख्दै वैज्ञानिकहरूसँग संवाद गर्ने अवसर पाए। सहभागीहरूका अनुसार यस्तो अवसर नेपालमै दुर्लभ हुने गर्दछ।
🔬 प्रयोगात्मक विज्ञान गतिविधि र डायनासोर संग्रहालयको आकर्षण
कार्यक्रम अवधिभर विभिन्न प्रयोगात्मक तथा प्रदर्शनात्मक वैज्ञानिक गतिविधिहरू सञ्चालन गरिएका थिए। विद्यार्थीहरूले प्रत्यक्ष प्रयोगमार्फत विज्ञान सिक्ने अवसर प्राप्त गरे।
सेन्टर परिसरमा अवस्थित डायनासोर संग्रहालय विशेष आकर्षणको केन्द्र बन्यो। ‘यो जादु हो कि जादु होइन’ शीर्षकको विशेष विज्ञान प्रस्तुतीकरणले अन्धविश्वास र वैज्ञानिक तर्कबीचको अन्तर स्पष्ट गर्दै विद्यार्थीहरूमा वैज्ञानिक सोच र अनुसन्धानमुखी दृष्टिकोण विकास गरेको जनाइएको छ।
🌿 कोशी टप्पु आरक्षमा शैक्षिक भ्रमण
रजत जयन्तीको अवसरमा विद्यार्थीहरूलाई सुनसरीस्थित कोशी टप्पु वन्यजन्तु आरक्षमा शैक्षिक अवलोकन भ्रमण गराइएको थियो। भ्रमणका क्रममा अर्ना, दुर्लभ चरा प्रजाति, हात्ती, गोही तथा डल्फिनलगायत वन्यजन्तुको प्रत्यक्ष अवलोकन गराइएको थियो।
आयोजकका अनुसार यस भ्रमणले विद्यार्थीहरूलाई जैविक विविधता, वातावरण संरक्षण र प्राकृतिक सम्पदाको महत्वबारे व्यवहारिक ज्ञान प्रदान गरेको छ।
🍚 “पौष्टिक तत्वयुक्त खाजा, गुणस्तरीय शिक्षा” अभियान
विद्यार्थीहरूको स्वास्थ्यलाई प्राथमिकता दिँदै नेपाल स्वस्थ फुड इन्डस्ट्रिज प्रा. लि., विराटनगर–५, मोरङले “पौष्टिक तत्वयुक्त खाजा, गुणस्तरीय शिक्षा” नारासहित पौष्टिक परिकार वितरण गरेको थियो। खिर तथा खिचडीजस्ता पोषणयुक्त परिकार वितरण गर्दै कम्पनीले स्वस्थ आहार र शिक्षाबीचको सम्बन्धलाई उजागर गरेको जनाएको छ।
🎶 रुद्राक्ष ब्याण्डको धमाकेदार प्रस्तुति, राति दूरबिनबाट तारा अवलोकन
साँझपख ‘रुद्राक्ष ब्याण्ड’को सांगीतिक प्रस्तुतीले समारोहलाई थप उत्साहपूर्ण बनाएको थियो। युवा पुस्ताको उल्लेखनीय सहभागिताले कार्यक्रमस्थल उत्सवमय बनेको थियो।
त्यसैगरी, रातिको समयमा दूरबिनमार्फत तारा तथा ग्रहहरूको प्रत्यक्ष अवलोकन कार्यक्रम सञ्चालन गरिएको थियो। खगोल विज्ञानप्रेमी विद्यार्थीहरूले प्रत्यक्ष रूपमा आकाशीय पिण्डहरूको अध्ययन गर्दै दुर्लभ अनुभव हासिल गरेका थिए।
👔 मुख्यमन्त्री कार्कीको अवलोकन
कोशी प्रदेशका मुख्यमन्त्री हिक्मतकुमार कार्कीले कार्यक्रमस्थलको अवलोकन तथा भ्रमण गर्नुभएको थियो। सो अवसरमा उहाँले पर्यटन, वन तथा वातावरण मन्त्रालय तथा एभरेष्ट साइन्स सेन्टर नेपालको लोगो अंकित टि–सर्ट तथा भेस्टको अनावरण गर्नुभएको थियो। उहाँले विज्ञान र प्रविधिको विकासले प्रदेशको भविष्य उज्ज्वल बनाउने विश्वास व्यक्त गर्नुभएको जनाइएको छ।
🎙️ डा. दिलिप कुमार अधिकारीको प्रतिबद्धता
एभरेष्ट साइन्स सेन्टर नेपालका निर्देशक तथा कार्यकारी प्रमुख डा. दिलिप कुमार अधिकारीले रजत जयन्ती समारोह सफलतापूर्वक सम्पन्न भएकोमा खुसी व्यक्त गर्दै सम्पूर्ण विद्यार्थी, शिक्षक, अभिभावक तथा सहयोगी संस्थाप्रति आभार प्रकट गर्नुभयो। उहाँले सबैको सक्रिय सहभागिता र सहकार्यका कारण कार्यक्रम ऐतिहासिक तथा उपलब्धिमूलक रूपमा सम्पन्न भएको उल्लेख गर्नुभयो।
उहाँले आगामी दिनमा अझै ठूला तथा अन्तर्राष्ट्रियस्तरका विज्ञान कार्यक्रम आयोजना गर्ने प्रतिबद्धतासमेत व्यक्त गर्नुभयो।
📌 निष्कर्ष
एकै स्थानमा विज्ञान, अन्तरिक्ष, प्रविधि, वातावरण शिक्षा र मनोरञ्जनात्मक गतिविधि समेटिएको यो कार्यक्रमलाई नेपालमै दुर्लभ र प्रेरणादायी अवसरका रूपमा हेरिएको छ। कोशी प्रदेशमा विज्ञान चेतना अभिवृद्धि गर्ने दिशामा एभरेष्ट साइन्स सेन्टरको यो पहल माइलस्टोन सावित भएको विश्लेषकहरूको भनाइ छ।